WP┼üYW CZYNNIKAŮMOGRAFICZNEGO NA ┼ÜRODOWIESKO MI─śDZYNARODOWE

Pobierz cały dokument
WP┼üYW CZYNNIKAŮMOGRAFICZNEGO NA ┼ÜRODOWIESKO MI─śDZYNARODOWE.docx
Rozmiar 20,5 KB

Bezpiecze┼ästwo Narodowe II ÔÇô niestacjonarne

WP┼üYW CZYNNIKA DEMOGRAFICZNEGO NA ┼ÜRODOWIESKO MI─śDZYNARODOWE

Kwestia przyrostu lub spadku liczby ludno┼Ťci jest bardzo istotnym czynnikiem kszta┼étuj─ůcym ┼Ťrodowisko mi─Ödzynarodowe. Jako problem badawczy pojawi┼éa si─Ö ju┼╝ w staro┼╝ytno┼Ťci w pracach Konfucjusza, Platona, czy Arystotelesa. W XVII w. dosz┼éo do wyodr─Öbnienia si─Ö ze statystyki odr─Öbnej dziedziny naukowej zajmuj─ůcej si─Ö tymi problemami, kt├│r─ů jest demografia.

Demografia pochodzi od greckich s┼é├│w demos ÔÇô lud oraz grapheia ÔÇô opis. Jest dyscyplin─ů z dziedziny nauk spo┼éecznych, podejmuje badania zjawisk ludno┼Ťciowych zmierzaj─ůcych do wykrycia prawid┼éowo┼Ťci, kt├│rym te zjawiska podlegaj─ů. Podstawowym przedmiotem demografii jest populacja tj. ludno┼Ť─ç zamieszkuj─ůca okre┼Ťlone terytorium. Mimo znacznych r├│┼╝nic mi─Ödzy definicjami demografii wyst─Öpuje w nich wsp├│lny trzon. Stanowi─ů go: stan i zmiany w liczbie ludno┼Ťci, struktura ludno┼Ťciowa wed┼éug p┼éci, wieku i niekt├│rych cech spo┼éecznych.

Jako pierwszy powi─ůzania mi─Ödzy zjawiskami demograficznymi, a stosunkami mi─Ödzynarodowymi zauwa┼╝y┼é Thomas Malthus w 1798r. w pracy po┼Ťwi─Öconej rozwojowi ludno┼Ťci w powi─ůzaniu z rozwojem ekonomicznym. Przedstawi┼é on zagro┼╝enia, jakie niesie ze sob─ů zbyt szybki przyrost ludno┼Ťci w stosunku do wolniejszego przyrostu ┼Ťrodk├│w ┼╝ywno┼Ťciowych. Zaproponowa┼é on konkretne rozwi─ůzanie tego problemu poprzez kontrolowanie liczby urodzin. Zwolennik├│w tych rozwi─ůza┼ä mo┼╝emy spotka─ç do dzisiaj.

Jednak dopiero w latach sze┼Ť─çdziesi─ůtych XX w. czynnik demograficzny sta┼é si─Ö w pe┼éni realnym problemem w stosunkach mi─Ödzynarodowych. Zauwa┼╝ono w├│wczas wp┼éyw eksplozji demograficznej z lat pi─Ö─çdziesi─ůtych na ┼╝ycie spo┼éeczne. Jego skutkiem by┼éy zjawiska w sferze mi─Ödzynarodowej, kt├│re z czasem przybra┼éy kszta┼ét zagro┼╝e┼ä. Wtedy to zwr├│cono uwag─Ö na to, i┼╝ ┼╝aden inny problem nie ma tak wielokierunkowych aspekt├│w oddzia┼éywania. Dlatego te┼╝ obecnie kwestie zwi─ůzane z demografi─ů s─ů uwa┼╝ane za najszerzej, a zarazem najsilniej oddzia┼éywuj─ůc─ů sfer─Ö kryzysogenn─ů, kt├│ra zar├│wno bezpo┼Ťrednio, jak i po┼Ťrednio wp┼éywa na kszta┼ét stosunk├│w mi─Ödzynarodowych i wszelkich innych kwestii globalnych. Najjaskrawsze powi─ůzania miedzy czynnikami demograficznymi s─ů dysproporcje rozwojowe na linii P├│┼énoc-Po┼éudnie, brak ┼╝ywno┼Ťci na pewnych obszarach, czynniki militarne, wyczerpywanie si─Ö surowc├│w naturalnych itd. G┼é├│wnym determinantem tych zjawisk jest masowy przyrost liczby ludno┼Ťci.

Liczba ludno┼Ťci na ┼Ťwiecie stale ro┼Ťnie. Na pocz─ůtku naszej ery przyrost ten by┼é powolny, jednak wraz z rozwojem cywilizacyjnym ┼Ťwiata ros┼éo r├│wnie┼╝ t─Öpo przyrostu liczby ludno┼Ťci. Najgwa┼étowniejszy przyrost mo┼╝na zaobserwowa─ç od po┼éowy XVII w., kt├│ry swoje stadium szczytowe osi─ůgn─ů┼é w drugiej po┼éowie XX wieku. G┼é├│wn─ů przyczyn─ů tak gwa┼étownego wzrostu populacji jest spadek umieralno┼Ťci, kt├│rego nie jest w stanie zachwia─ç nawet spadek nat─Ö┼╝enia urodzin. Wynika z tego, ┼╝e co sekund─Ö przybywaj─ů na ┼Ťwiecie 3 osoby. ONZ przewiduje, ┼╝e w 2025r liczba ludno┼Ťci na ┼Ťwiecie wyniesie ok. 8,1 mld. Nie jest to jednak prognoza optymistyczna, gdy┼╝ tempo wzrostu liczby ludno┼Ťci kraj├│w s┼éabo rozwini─Ötych jest o wiele wy┼╝sze ni┼╝ ludno┼Ťci na obszarach rozwini─Ötych. Obecnie ludno┼Ť─ç kraj├│w Trzeciego ┼Üwiata stanowi ok. 80% og├│lnej liczby ludno┼Ťci ┼Ťwiata, z czego ponad po┼éowa zamieszkuje Chiny, Indie, Indonezj─Ö, Brazyli─Ö, Bangladesz, Pakistan, Nigerie i Meksyk. W Europie i Ameryce Po┼éudniowej od XIX stale spada populacja i spo┼éecze┼ästwo si─Ö starzeje. Pa┼ästwa starzej─ůce si─Ö r├│wnie┼╝ maj─ů du┼╝o problem├│w, gdy┼╝ zwi─Öksza si─Ö tam liczba ludzi w wieku poprodukcyjnym, a maleje w wieku produkcyjnym. Skutkiem tego jest brak pieni─Ödzy na emerytury dla ludzi starszych. Pa┼ästwa takie s─ů zmuszone do zmiany gospodarki socjalnej, gdy┼╝ pozostanie przy klasycznym modelu grozi daleko id─ůcymi skutkami ekonomicznymi, a nawet bankructwem.

Rozmieszczenie ludno┼Ťci na kuli ziemskiej nie jest r├│wnomierne i obecnie nast─Öpuj─ů w nim zmiany. Mo┼╝emy zaobserwowa─ç du┼╝y nap┼éyw ludno┼Ťci do miast, szczeg├│lnie w krajach Trzeciego ┼Üwiata. Skutkiem tego b─Ödzie powstanie wielkich miast, megamiast i wielkich aglomeracji miejskich w wi─Ökszo┼Ťci w pa┼ästwach Trzeciego ┼Üwiata, w kt├│rych ogromna liczba mieszka┼äc├│w zamieszkuje slumsy. Slumsy s─ů to dzielnice wielkich miast o bardzo niskim standardzie ┼╝ycia, sk┼éadaj─ůce si─Ö z prowizorycznych budowli i ruder, zamieszkane przez biedot─Ö, cz─Östo poszukuj─ůcych pracy przybysz├│w z biednych teren├│w wiejskich. G─Östo zaludnione tereny slums├│w, pozbawione kanalizacji i silnie za┼Ťmiecone s─ů cz─Östo siedliskiem epidemicznych chor├│b, a tak┼╝e przest─Öpczo┼Ťci. Slumsy wyst─Öpuj─ů w wielu krajach, zw┼éaszcza w wielkich miastach latynoameryka┼äskich┬á

Rosn─ůca liczba ludno┼Ťci pa┼ästw Trzeciego ┼Üwiata i malej─ůca liczba os├│b zamieszkuj─ůcych kraje rozwini─Öte znajduje sw├│j wyraz w pr├│bach zmiany og├│lnego obrazu ┼Ťwiata w oczach spo┼éecze┼ästwa mi─Ödzynarodowego. Przez wi─Ökszo┼Ť─ç ludzi jest on nadal postrzegany jako miejsce, gdzie dominuj─ůca pozycj─Ö zajmuj─ů ┼Ťwiatowe pot─Ögi gospodarcze. Jednak ju┼╝ najwy┼╝szy czas odej┼Ť─ç od tego, obecnie fa┼észywego, obrazu i zwr├│ci─ç uwag─Ö na problemy pa┼ästw Trzeciego ┼Üwiata, gdy┼╝ je┼╝eli nie zostan─ů one teraz rozstrzygni─Öte w przysz┼éo┼Ťci polityka Zachodu zostanie przez nie ca┼ékowicie zdeterminowana.

Poprzez zmiany demograficzne ewoluuj─ů r├│wnie┼╝ kierunki dzia┼éa┼ä oraz funkcje najwa┼╝niejszych organizacji oraz organ├│w mi─Ödzynarodowych. W swoich dzia┼éaniach musz─ů one bra─ç pod uwag─Ö nie tylko interesy ┼Ťwiatowych gigant├│w, ale r├│wnie┼╝ kraj├│w rozwijaj─ůcych si─Ö. W my┼Ťl tej zasady w Zgromadzeniu Og├│lnym ONZ po┼éowa miejsc niesta┼éych cz┼éonk├│w nale┼╝y do kraj├│w Azji i Afryki, a dwa do przedstawicieli pa┼ästw Ameryki ┼üaci┼äskiej. Podczas rozstrzygania spraw najwa┼╝niejszych g┼éosy pa┼ästw rozwijaj─ůcych si─Ö licz─ů si─Ö coraz bardziej, gdy┼╝ to w┼éa┼Ťnie w nich stale ro┼Ťnie liczba ludno┼Ťci.

Obecnie w ┼Ťwiecie dokonuj─ů si─Ö znaczne przemieszczenia ludno┼Ťci zwane migracjami lub w─Ödr├│wkami. Migracja jest to ┼Ťwiadomie zamierzone przemieszczenie si─Ö ludzi, mog─ůce mie─ç charakter wewn─Ötrzny i zewn─Ötrzny. Przyczyny migracji s─ů r├│┼╝ne, od uchod┼║stwa politycznego, po przyczyny czysto ekonomiczne. Bardzo charakterystyczne s─ů masowe fale uchod┼║c├│w z teren├│w, na kt├│rych toczone s─ů walki zbrojne.

Potencja┼é demograficzny nie decyduje o mocarstwowej pozycji pa┼ästwa, by osi─ůgn─ů─ç ten status niezb─Ödne jest osi─ůgniecie w tej mierze pewnego poziomu. Jednak nie mo┼╝na zaprzeczy─ç, ┼╝e liczba ludno┼Ťci jest bardzo wa┼╝na, gdy┼╝ im wi─Öcej ludzi, tym wi─Öcej d├│br mo┼╝na wytworzy─ç. Zbyt ma┼éa liczba ludno┼Ťci zamieszkuj─ůcej kraj tak┼╝e jest dla niego problemem. Zmniejszanie si─Ö ludno┼Ťci jest problemem powszechnie wyst─Öpuj─ůcym w rozwini─Ötych krajach Europy. Powoduje ono starzenie si─Ö spo┼éecze┼ästwa maj─ůce polityczno-ekonomiczny wymiar.

Powstanie megamiast nie jest oboj─Ötne dla stosunk├│w mi─Ödzynarodowych. W takich ┼Ťrodowiskach natrafiamy na sprzyjaj─ůce warunki rozwoju dla rewolty m┼éodzie┼╝y, alienacji, przest─Öpczo┼Ťci, niekontrolowanej urbanizacji, rozprzestrzeniania si─Ö narkotyk├│w. Z drugiej jednak strony takie skupiska s─ů miejscem, gdzie r├│┼╝ne grupy narodowo┼Ťciowe, religijne i kulturowe ucz─ů si─Ö wsp├│┼é┼╝y─ç ze sob─ů wypracowuj─ůc r├│┼╝ne normy post─Öpowania i mechanizmy pozwalaj─ůce na wsp├│┼é┼╝ycie w tak zr├│┼╝nicowanej zbiorowo┼Ťci.

Wyj─ůtkowe znaczenie ma zwi─ůzany z czynnikiem demograficznym problem migracji ekonomicznych i uchod┼║stwa. ┼Üwiatowa Konferencja Ludno┼Ťciowa postulowa┼éa alby rz─ůdy i organizacje mi─Ödzynarodowe popiera┼éy dobrowolne migracje, dbaj─ůc r├│wnocze┼Ťnie o interesy ludno┼Ťci autochtonicznej. W przypadku, gdy kraje zauwa┼╝─ů, ze migracje mi─Ödzynarodowe s─ů dla niech korzystne powinny zawrze─ç porozumienia oparte na zasadach Karty Narod├│w Zjednoczonych. Kraje z kt├│rych masowo migruj─ů robotnicy powinny zach─Öci─ç pozosta┼éych do pracy we w┼éasnym kraju. Kraje przyjmuj─ůce robotnik├│w powinny im zapewni─ç w┼éa┼Ťciwe traktowanie i opiek─Ö spo┼éeczn─ů. Kwestia migracji ma powa┼╝ny wyd┼║wi─Ök ekonomiczny, gdy┼╝ w niekt├│rych krajach powa┼╝nym ┼║r├│d┼éem finansowym s─ů przekazy pieni─Ö┼╝ne od zarobkuj─ůcych migrant├│w.

Istotnym elementem w krajach b─Öd─ůcych celem masowych migracji jest drena┼╝ m├│zg├│w - ┼Ťci─ůganie naukowc├│w z kraj├│w ubo┼╝szych do bogatych. Zjawisko charakterystyczne dla┬áStan├│w Zjednoczonych, kt├│re oferowa┼éy wysokie zarobki i szerokie mo┼╝liwo┼Ťci bada┼ä uczonym europejskim. Drena┼╝ m├│zg├│w przyspiesza rozw├│j cywilizacyjny i post─Öp technologiczny przy zminimalizowaniu koszt├│w, wykszta┼écenie naukowc├│w odbywa si─Ö bowiem w kraju rodzimym. Efektem drena┼╝u m├│zg├│w mo┼╝e by─ç pog┼é─Öbianie si─Ö luki technologicznej. Pa┼ästwa, kt├│re wykszta┼écaj─ů wysokiej klasy specjalist├│w trac─ů ich, gdy┼╝ za granic─ů SA im proponowane lepsze zarobki. Kraj, z kt├│rego emigruj─ů takie osoby traci bardzo du┼╝o: pieni─ůdze przeznaczone na wykszta┼écenie specjalisty, a nast─Öpnie potencjalne wp┼éywy do PKB z tytu┼éu pracy takiego cz┼éowieka.

W ostatnich latach zaostrzy┼éy si─Ö dyskusje zwi─ůzane z kwesti─ů ograniczenia urodze┼ä. Problem ten sta┼é si─Ö kwesti─ů polityczn─ů przez zaanga┼╝owanie si─Ö wielu pa┼ästw, ko┼Ťcio┼é├│w i organizacji mi─Ödzynarodowych, kt├│rych pogl─ůdy s─ů czasem diametralnie r├│┼╝ne w tej kwestii. Najwa┼╝niejszym punktem jest tu ograniczenie przyrostu liczby ludno┼Ťci w krajach Trzeciego ┼Üwiata. Jednak aby tak si─Ö sta┼éo nale┼╝y przekona─ç do swojego stanowiska ko┼Ťci├│┼é, kt├│ry ma tam ogromne wp┼éywy, a kt├│ry przyj─ů┼é stanowisko i┼╝ nie mo┼╝na ingerowa─ç w pocz─Öcie cz┼éowieka.

Najwa┼╝niejsze aspekty czynnika demograficznego wi─ů┼╝─ů si─Ö z p┼éaszczyzn─ů ekonomiczn─ů stosunk├│w mi─Ödzynarodowych. Kumuluj─ů si─Ö tu wszystkie negatywne strony: brak ┼╝ywno┼Ťci, g┼é├│d, przeludnienie niekt├│rych obszar├│w, epidemie ÔÇô zjawiska, kt├│rych geneza tkwi w gwa┼étownym przyro┼Ťcie ludno┼Ťci ┼Ťwiata.

Bibliografia:

  1. Wp┼éyw czynnika demograficznego na ┼Ťrodowisko mi─Ödzynarodowe, ÔÇ×Problemy polityczne wsp├│┼éczesnego ┼ŤwiataÔÇŁ, Z. Cesarz, E. Stadtmuller, Wroc┼éaw 2002.

  2. Holzer ÔÇ×DemografiaÔÇŁ II cz. D III ÔÇô 78

  3. Ok├│lski ÔÇ×Demografia: podstawowe poj─ÖciaÔÇŁ II cz. D III ÔÇô 79

  4. K─Ödelski ÔÇ×DemografiaÔÇŁ II cz. D III ÔÇô 320

  5. Furdala ÔÇ×Migracje: dzieje, typologiaÔÇŁ cz. 377648

Pobierz cały dokument
WP┼üYW CZYNNIKAŮMOGRAFICZNEGO NA ┼ÜRODOWIESKO MI─śDZYNARODOWE.docx
Rozmiar 20,5 KB

Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
skrypt wplyw czynnikow fizycznych w srodowisku na organizm czlowieka, higiena
M Cupryjak WPŁYW TERRORYZMU NA ŚRODOWISKO BEZPIECZESTWA
Edukacja Zdrowotna Wpływ Przemysłu Na Środowisko Przyrodnicze
WP┼üYW RELIGII NA STOSUNKI MI─śDZYNARODOWE, Polityczna
WP┼üYW CZYNNIK├ôW NA SK├ôR─ś, Kosmetologia, Prace kontrolne, dermatologia
Jak ograniczy─ç wp┼éyw budownictwa na ┼Ťrodowisko
Wp┼éyw spalin na ┼Ťrodowisko
wp┼éyw GMO na ┼Ťrodowisko do druku stony 1-4
M. Cupryjak WPŁYW TERRORYZMU NA ŚRODOWISKO BEZPIECZESTWA
Wp┼éyw biomasy na ┼Ťrodowisko
wp┼éyw czynnik├│w na nasienie i narz─ůdy uk┼éadu rozrodczego m─Ö┼╝czyzny
wpływ hutnictwa na srodowisko, II rok II semestr, BWC, Ekologia, ekologia rolnictwo
pedagogika, Wychowawczy wp┼éyw szko┼éy na ┼Ťrodowisko r├│wie┼Ťnicze i spo┼éecz, Praca zaliczeniowa z WPROW
cygan,ochrona ┼Ťrodowiska, WP┼üYW KOKSOWNI NA ┼ÜRODOWISKO NATURALNE
┼Üci─ůgi z fizyki-2003 r, Wp┼éyw motoryzacji na ┼Ťrodowisko naturalne
wpływ turystyki na srodowisko
wp┼éyw GMO na ┼Ťrodowisko
Wp┼éyw rolnictwa na ┼Ťrodowisko przyrodnicze, Szko┼éa, Biologia

wi─Öcej podobnych podstron